استراتژی سرمایهگذاری در شرایط بحرانی
جهان امروز وارد دوره تازهای از تحولات ژئوپلیتیک شده؛ دورهای که در آن بیثباتی دیگر یک اتفاق مقطعی نیست، بلکه به بخشی از واقعیت همیشگی اقتصاد جهانی تبدیل شده است. جنگها و درگیریهای منطقهای، تحریمهای گسترده، صفبندیهای جدید سیاسی و اقتصادی مثل رقابت فزاینده آمریکا و چین، رشد سیاستهای حمایتگرایانه و بازچینی زنجیرههای تأمین با نگاه امنیتی، همه نشانههای این تغییر بزرگاند.
در چنین فضایی، بازارهای مالی دیگر مثل گذشته با هر تنش بهسرعت آرام نمیشوند؛ همبستگی داراییها در زمان بحران بالا میرود و آن تصویری که سالها از ثبات بازارها در ذهن بود، حالا بیش از هر زمان دیگری زیر سوال رفته است.
در چنین محیطی، استراتژیهای قدیمی مانند خرید و نگهداری منفعل (Buy & Hold) به تنهایی کافی نیستند و حتی میتواند پرریسک باشد. بقا و حفظ سرمایه در اولویت قرار میگیرد و حداکثر کردن بازده بدون توجه به ریسکهای ساختاری، رویکردی پرخطر است.
راهکارهای پیشنهادی سرمایهگذاری در دوران تنشهای ژئوپلیتیک
توجه به چند محور کلیدی میتواند به سرمایهگذاران کمک کند تا در شرایط بحرانی تابآوری بیشتری داشته باشند:
۱. بازتعریف مفهوم متنوع سازی داراییها (Diversification):
تنوعبخشی داراییها (Diversification) یکی از اصول بنیادین تئوری مدرن پرتفوی و مدیریت ریسک سرمایهگذاری محسوب میشود. با این حال، در شرایط بحرانهای مالی و ژئوپلیتیکی ترکیب سنتی سهام و اوراق قرضه ناکافی است و نمیتواند بهطور مؤثر از ارزش واقعی پرتفوی در برابر افت همزمان (simultaneous drawdown) این دو کلاس دارایی محافظت کند؛ پدیدهای که به دلیل افزایش همبستگی بین طبقات دارایی در زمان بحران مالی رخ میدهد.
در چنین محیطهایی، افزایش وزن داراییهای واقعی (Real Assets) بهویژه کالاها (Commodities) و خصوصاً طلا در ساختار پرتفوی، نقش مهمی در بهبود مقاومت تورمی (Inflation Resilience) و کاهش ریسک ایفا میکند. طلا به دلیل ویژگیهای زیر بهعنوان یک ابزار مؤثر هج تورمی و دارایی امن (Safe Haven) شناخته میشود:
- همبستگی پایین یا منفی با سهام و اوراق در دورههای ریسکگریزی بازار
- عملکرد مثبت در تورم بالا و دورههای منفی شدن بازده واقعی اوراق
- توانایی حفظ قدرت خرید در برابر کاهش ارزش پول (Currency Debasement) و تورم پولی
۲. تمرکز بر کیفیت بنیادین دارایی به جای رشد
در شرایط بحرانی اقتصادی، اولویت سرمایهگذاری باید به سهام شرکتهای بالغ و دفاعی (Defensive) با کیفیت بنیادی بالا اختصاص یابد. این شرکتها معمولاً دارای جریان نقدی عملیاتی قوی، قدرت قیمتگذاری مناسب (Pricing Power)، سطح بدهی پایین و نقش کلیدی در زنجیره تامین ضروری هستند. در مقایسه با شرکتهای رشدی یا اهرمی با بدهی بالا، این گروه مقاومت بیشتری در برابر رکود نشان میدهند و افت ارزش کمتری تجربه میکنند.
در سالهای اخیر در بازارسرمایه ایران، صندوقهای سرمایهگذاری به گزینهای جذاب و پرطرفدار بهجای خرید مستقیم سهام تبدیل شدهاند. صندوقهای سهامی کلاسیک مانند «سرو» با توجه به شرایط بازار و تحلیلهای مختلف، بهصورت پویا ترکیب داراییهای خود را تغییر میدهند.
۳. سرمایهگذاری در اوراق بدهی کوتاهمدت
در شرایط بحرانی، تورم بالا و کسری بودجه شدید، با افزایش فشار بر نرخهای بهره، اوراق بلندمدت آسیبپذیرتر میشوند. در چنین فضایی، اوراق کوتاهمدت با کیفیت بالا اولویت پیدا میکنند.
صندوقهای درآمدثابتجایگزین خرید مستقیم اوراق هستند، در این شرایط کیفیت مدیریت صندوق و قدرت نقدشوندگی آن اهمیت ویژهای دارد. صندوقهای درآمدثابتی که میتوانند نرخ سود خود را بهسرعت و متناسب با افزایش نرخ بهره بالا ببرند، معمولاً مدیریت قویتری دارند.
صندوق درآمدثابت افران در سال جاری در ۴ مقطع موفق به افزایش نرخ سود شده و سود موثر سالانه آن اکنون به ۳۷ درصد رسیده است. این صندوق همچنین قدرت نقدشوندگی بسیار بالایی دارد؛ بهطوریکه در بحران جنگ ۱۲ روزه، تنها طی ۲ روز توانست بیش از ۴ همت (۴ هزار میلیارد تومان) تقاضای خروج سرمایه را پاسخ دهد و در این زمینه رکورددار بازار سرمایه است.
۴.نه نگهداری بلندمدت و نه خرید و فروش هیجانی
در شرایط بحرانی بازار، بازبینی پرتفوی (rebalancing) باید با فرکانس بالاتر و واکنش سریعتر انجام شود تا انحراف تخصیص داراییها (asset drift) کنترل گردد و سطح ریسک ناخواسته افزایش نیابد.
استراتژی خرید و نگهداری بلندمدت(buy-and-hold) در چنین دورههایی معمولاً کارایی کمتری دارد، اما این به معنای ورود به معاملات هیجانی یا کوتاهمدت نیست. هدف، حفظ انضباط سیستماتیک و بلندمدت از طریق تعدیل هدفمند و بهرهگیری از تحلیل تخصصی برای بهینهسازی ترکیب داراییها با در نظر گرفتن هزینهها، نقدینگی و شرایط جاری بازار است.
شرکت مشاور سرمایهگذاری ترنج با بیش از ۱۰ صندوق متنوع (سهامی، مختلط، درآمد ثابت و طلا) امکان سرمایهگذاری متناسب با هر سطح ریسک و در هر شرایط بازار را فراهم میکند. برای دریافت مشاوره سرمایهگذاری با شماره ۰۲۱۷۹۳۲۶ تماس بگیرید.